چهره‌های گذشته‌ام را من با خود حمل می‌کند

چون درختی که حلقه‌های سال‌هایش را

حاصل جمع آن‌ها یعنی "من"

آیینه فقط آخرین چهره‌ام را می‌بیند.

 

- ترانس‌ترومر

Memento

به رامین

به بهانه‌ی دیدن ممنتو. آن‌چنان که نوشته شده:

فکت‌های مسخره. از روی فکت پیش رفتن. حقیقت. عصبی هستی ولی نمی‌دانی برای چه. خشونت الهی. خاطره‌سازی با زمان طوری که واقعیت در گذشته عوض شود. به همه چیز شک می‌کنی. به همه چیز شک می‌کند؟ به چه چیز شک نمی‌کند؟ به بایدِ پیروی کردن از فکت‌ها. به هدفی که در زنده‌گی دارد. در کثافت اطرافیان سهیم است. عامل کثافت آن‌هاست. از حافظه‌ی ضعیف سوءاستفاده می‌کنند که زنده‌گی کنند. وقتی تاریخ نباشد هر دروغی می‌شود حقیقت. فقط یک هسته استمرار می‌‎کند فقط تصویری از مردن دیگری هست که هست. تصویری از یک آن. همین نوشتن یعنی یادداشتن. نوشتن نباید یادداشت بماند. ایدئولوژی است این‌که پس از واقعه هدف به انتقام دارد. انتقام نباید ایدئولوژی باشد. زنده‌گی نباید هدف داشته باشد. نباید؟ زنده‌گی یعنی تن دادن به فراموشی، به جابه‌جایی‌ها به تحریف‌ها بازتعاریف. چیزی نباید جانشین بی‌نهایت باشد. برای او کسی که مرده بی‌نهایت نیست. هدف بی‌نهایت است. برای ادامه‌ی زنده‌گی بی‌نهایت است. هدف واحد است ولی بر روی مفعول‌ها جابه‌جا می‌شود. چرا فیلم قطعه قطعه است. تدوین منقطع هالیوودری با پیروی از قانون-فکت‌ها می‌خواهد به این حقیقت برسد که حقیقت را خود سوژه تعیین می‌کند. حال اگر بفهمیم که سیر زمانیِ آدم بی‌حافظه قطعن نباید خطی باشد به فکت فکت و قانون قانون توجه خواهیم کرد. سرمایه‌داری زنده‌گیِ بی‌حافظه/بی‌تاریخ می‌خواهد. درست اما برای تداومش مجبور است دروغ بگوید که زمان خطی است. همین کار را می‌کند قطعه قطعه زمان را تدوین می‌کند. زمان فیلم عینی است. اتفاقن زمانِ بی‌حافظه‌ی سوژه نمی‌تواند زمان عینیِ پیروی از قوانین باشد. زمان در فراموشی می‌گذرد. تاریخ زنده نیست. تدوین هالیوودی دروغ می‌گوید در تفکیک عینیِ حافظه. دارد می‌گوید حافظه هم که نداشته باشی باز از قوانین پیروی می‌کنی. فکت‌ها را دنبال می‌کنی. فکت‌هایی که فیلم به ما داده. اسم‌شان فکت است. شکی به آن نیست. باید همیشه در حرکت بود. زنده‌گی یعنی جنب و جوش. باهوش هالیوود کسی است که در چند ثانیه ضرب و تقسیم می‌کند. ماشین تندرویی است. فرکانس سی‌پی‌یو‌اش بالاست. سوژه‌ی هالیوود/سرمایه‌داری/زنده‌گی با سرعت برای فهمیدن حقیقت زنده‌گی، حتا اگر حقیقت آن باشد که حقیقتی نیست، در تکاپوست. نکته این‌جاست که اگر عدم حقیقت حاکم بود نتیجه نمی‌گرفتیم که حقیقتی نیست. نتیجه نمی‌گرفتیم. این‌طور تکه تکه با این سرعت با این زمان. به همه چیز شک می‌کند سوژه‌ی شکاک جز به پیرویِ خودش، به تحرک‌اش برای هدفی که در فکت‌ها آمده. من آدم بی‌حافظه فکتی می‌خوانم که کسی جنایتی در حقم کرده. مسیری بر مبنای این فکت اتخاذ کرده‌ام. چرا خود پیروی از مسیر چیز شک براندازی نیست؟ چرخه‌ی بسته‌ای آن‌جاست که دیگر در آن مهم این نیست که ابژه‌ی هدفِ فهمیده کیست، خودِ هدف مهم است. هدفی که بر سر ابژه‌های مختلف جابه‌جا می‌شود. نباید اول هدف باشد  بعد ابژه‌ها.  گسست بین فراموشی و مراجعه به فکت‌ها این حدواسط لحظه‌ی تروماتیک را درخود دارد و باید در برابر بازآفرینیِ دروغین گذشته مقاومت کند. مملو از انرژی است و هیچ تدوینی هنوز آن را هدایت نکرده. زنده‌گی در مازاد در عصبانیت در مشتی که به این و آن می‌کوبیم مشتی الهی آزادی بخش. تدوین این مشت را به هدفی خود خواسته وصل می‌کند. آیا باید مشت زدن را متوقف کنیم چون هدایت‌اش می‌کنند؟ آیا باید از انقلاب دست برداریم؟ آیا باید در روح‌مان قانون تبعیت از قانون‌های نوشته شده بر پوستمان را بنویسیم؟ قانونِ قانون همین است. محق بودن قانون. هیچ قدرتی نباید قادر باشد برای خشونت بی‌حافظه‌ی الهی پیشاپیش! هدف تعیین کند. خشونت سپری شده‌ی الهی، الهی نیست. زمان هدف دروغین خودش را به رخداد نسبت خواهد داد. دست به تفسیر و معنی خواهد زد. پس در زمانی عینی خشونتی الهی در گذشته وجود نخواهد داشت. خشونت الهی فقط در آینده می‌تواند باشد. خشونت الهی حافظه ندارد نباید داشته باشد. باید مدام منفجر شد اگر انفجار تمام شود اله ناپدید خواهد شد. خدا فقط لحظاتی هست. خدا چون فقط لحظاتی هست، نیست. خشونت الهی چون استمرار ندارد خشونت الهی نیست. چون هدف دار می‌شود. معنی پیدا می‌کند. می‌شود گذشته. ولی باید همیشه در آینده بماند. زمان یعنی تعیین جهت. باید تغییر جهت داد تا زمان خطی نباشد. باید در خشونت الهی زنده‌گی کرد. این گیِ زنده‌گی مال یک آن است. بازمانده زنده‌گی نمی‌کند. نباید بکند. بازمانده اگر حافظه نداشته باشد زنده می‌ماند. اگر همه چیز به یادم بیاید خواهم مرد.

می‌خواهم بمیرم.

نوشتن یعنی نمردن. دارم می‌نویسم می‌خواهم بمیرم پس نمی‌میرم. خودم را می‌خوانم. بر خودم گشوده می‌شوم. خودم یادم می‌آید. نوشتن یادداشت می‌شود اما یادداشتی که یادداشت بودن خودش را می‌نویسد. یادداشت قانونِ قانون. نوشتن یادداشتِ یادداشت. همیشه باید به قانون قانون معطوف بود. به نیروی نیرو. زورِ زور. نوشتن زنده‌گی هست اما با مازاد. تنها راه وفاداری نوشتن است. با نوشتن می‌شود از یک آن گفت لحظه‌ای را ستود باز کرد گسترد. گفت؟ باز هم گفت؟ باز هم بازنمایی؟ باز هم تحریف؟ معنی؟ بله ولی در مازاد. تحریفِ تحریف. با این نوشتن تنها یک چیز را تصدیق می‌کنیم: داریم ادامه می‌دهیم. ضمیر نوشته‌ام حالا شده ما. به خواستِ گفتن ما همه. به خواست اتکا به یک قانون. قانون فیلم هالیوودی را با قانون نوشتن عوض می‌کنم. خود به خود می‌نویسم ما باید. به این قانون زنده‌ام. در قانون قانون نمی‌توان ماند فقط قانونی را عوض کرده‌ام. مدام باید عوض‌اش کنم. باید برگردم ببینم چه چیزهایی از این مازاد الهی را نوشته‌ام تا به یاد داشته باشم. زمان که بگذرد این نوشته را تدوین می‌کنم به قانون. روایتی می‌سازم از انقلاب. تشکیل دولت می‌دهم. حالا که می‌خوانم شده‌ام پادشاه. ضمایرم شده به من. اما کسی که این من را می‌خواند می‌فهمد که من من نیست. گیومه‌ها در این من منحل شده. کسی که می‌نویسد نمی‌تواند من باشد.

قانون قانون می‌گوید زنده‌گی!

همه‌ی قانون‌های قانون سمت زنده‌گی را می‌گیرند.

فرهاد.

The Thing from Inner Space

چــیز از فضای درون

اسلاووی ژیژک

ترجمه‌ی فرهاد علوی

(درباره‌ی سینمای آندری تارکوفسکی)

 دانلود فایل پی. دی. اف

«Salut à toi, salut aux aveugles que nous devenons»

سلام! چه‌طور زمانی که می‌روی می‌شود «سلام!»ات نگفت؟ چه‌طور می‌توان به آن «سلام!»ی که خطاب‌مان می‌کردی، به «سلامی فارغ از ‌رستگاری، سلامی حضورناپذیر» چنان که می‌گفتی، پاسخی نداد؟ چه‌طور می‌شود چنین نکرد، و کارهای دیگری کنیم؟ مثل همیشه، زمان سوگ‌واری نه وقت تحلیل است و نه زمان بحث. برای همین هم به آن بزرگ‌داشت‌های آب و تاب داده ناگزیر نیستیم. زمان سلام‌گویی با خودِ تو می‌تواند، و باید، وجود داشته باشد: سلام، خداحافظ! ترک‌مان می‌کنی، در برابر تاریکی‌یی وامی‌گذاری‌مان که درون‌اش ناپدید می‌شوی. اما: سلام بر تاریکی! سلام به این محویِ شمایل و شکل‌ها. نیز سلام به کورهایی که می‌شویم، و مضمونی از علاقه‌ که از آن‌ها می‌ساختی: سلام به آن بصیرتی که به شکل‌ها و ایده‌ها چنگ نمی‌اندازد، اما خودش را وامی‌گذارد که نیروها لمس‌اش کنند.

تمرینِ کور بودن می‌کردی تا این وضوحی که تنها ازآنِ تاریکی است را بهتر سلام کنی: همانی که خارج از دید است و راز را می‌پوشانَد. نه رازی پنهان، امری بدیه، رازِ عیانِ هستی، زنده‌گی/مرگ. پس سلام بر رازی که تو ایمن‌اش می‌داری.

و سلام بر تو: ایمن باشی، رستگار! در این ناممکن بودنِ سلامت یا مرضی که به آن ورود کرده‌ای در امان باش. نه ایمنِ مرگ، که از آن ایمن باش، یا اگر اجازه می‌دهی، اگر اجازه‌اش هست، مثل مرگ در امان باش. نامیرا مثل او، منزل کرده‌ در او از زمان میلادت.

سلام! همانا که این سلام خیر و برکت‌ات باشد (تو نیز به ما همین را می‌گفتی). «به نیکی گفتن» و «نیک را گفتن»: به نیکی گفتنِ نیک ، ناممکن، گفتنِ حضورناپذیری که از حضورِ تمام می‌گریزد و تمامن در یک ژست، در یک خیرخواهی، در دستِ بلند کرده یا گذارده‌ای بر شانه یا که پیشانی، در استقبالی، در خداحافظی که «سلام!» می‌گوید قرار می‌یابد.

سلام بر تو ژاک، و هم سلامی به نزدیک‌ترین، به مارگریت، به پی‌یر و به ژان.

دوشنبه 11 اکتبر 2004

-        ژان لوک نانسی

* به ترجمه از لیبراسیون 

آیا کلمه‌ها تصویرند؟ چیزهایی که می‌نوشت بود. تصویر بود. کوتاه و تاریک. محو و ناواضح. وقتی بیاد می‌آوری می‌شود تصویر. بعد تازه کدام کلمه بودن‌اش را می‌فهمی. چیزی نبود که. کلمه بود. شما حالا او. در همه‌ی زبان‌ها می‌شود صدایش کرد: او. به شما باید گفت او. هیچ‌وقت شمایی در کار نبود. همیشه تصویری و کلمه‌هایی. همیشه‌ی همیشه همین‌طور بود. می‌خواندی و خیال می‌شدی. اما خیالِ محوی که کلمات باشند. با این حافظه‌ای که تو داری. حافظه این‌طورها که باشد نمی‌فهمی خاطره کدام بوده و خیال کدام. تمام هراس هم همین محو بودن و واضح نبودن بود. یکی بود و یکی نبود. قصه‌ی نبود. خاطره‌ی نبود. اصلن مگر کلمه هم می‌تواند خاطره باشد؟ چه چیزی برای یاد آمدن که حالا رفتن؟ آدم به کسی که حی و حاضر است می‌گوید شما. روبه‌رو که باشی می‌گویی شما. رویی نبود که به‌رویی. کلمه بود و مدام به تصویر. وقت‌هایی بود که می‌نوشت. کلمه‌هایی که نوشته بود. تصویرهای محوی که حرف به حرف حرف می‌زد. هراس‌هایی که حرف‌های او بود. نقطه به نقطه‌ی جمله که تمام می‌کرد نفسی جا می‌ماندی. ضربانی ایست می‌کردی. دور می‌زدی و برمی‌گشتی و بازمی‌خواندی‌ش. تپش‌ات می‌گرفت. نجوایی اگر خیس بود خیال‌اش می‌کردی. لبی اگر خند می‌بود تصویرش می‌کردی. دیگر تمام شد. کلمه از نوشته شدن واماند. روزهایی گذشت. ماه‌هایی گذشت. حالا به سال گذشته شدن. کلمه از نوشته شدن واماند. آب دهانِ در گلو مانده قورت می‌دادی. کلمه از نوشته شدن واماند. شروع به نوشتن کردی. کلمه از نوشته شدن واماند. نوشتی. نوشتن دیگر از دست شد. کلمه راه می‌افتاد. دنبال‌اش ‌کردی. شاید جای دیگری اسمی، زنده‌گیِ دیگر. رفت و آمد. کلمات‌تان کو؟ آن‌ها را کجاست که می‌نویسید؟ در کدام زنده‌گیِ دوباره که تولدش حالا به ماه‌ها و سال‌هاست؟ کلام که پیدا نباشد نه رؤیا از یادی جدا و نه حافظه‌ای که کی خواب و کی بیدار. کدام کلمه بود؟ کدام تصویر؟ چه چیزی است که بی‌رحمانه مشغول ننوشتن‌اش هستید؟ این سکوت آبستن کدام هولناکی است؟ نوشتن که می‌شود شما می‌شوید دوباره. حی و حاضر.

دوباره انگار با کسی حرف می‌زنم. با این حافظه‌ای که تو داری. تعبیرِ به خواب‌دیدن کلمات‌ات چیست؟ کوتاه و تاریک. این‌جا و آن‌جا. کِی بود که بازمی‌خواندی‌ش؟ «اینجا دیگر تمام شد. مثل خیلی چیزهای دیگر که تمام شدند و تمام شدند؟؟» 

هنوز تمام می‌شوی.

Vento e bandiere

باد و بیرق

توفانی که بوی تلخ دریا

به دورها و پیچ‌های دره فرامی‌بُرد

و بر تو می‌کوفت،

 در پیچ اندک آسمانِ بی‌سو

موی تو را موج می‌انداخت

بورانی که لباس‌ بر تن‌ات‌ می‌چسباند

و تند به تصویر خود شکل‌ات می‌داد

حال که رفته‌ای

به صخره‌ها

به دامان کوهستان‌ِ فراز این مغاک بازآمده است.

و حال، که آشوبِ مست رخت بسته

همان نسیم ملایم

که به پروازهای بی‌بال تو

بر تخت میان درختان‌ات لالایی بود

در باغ بازگشته است.

دریغا زمان

 دو بار یک طریق

دانه‌های خویش نمی‌گسترد.

و چاره‌ این است:

که چون اتفاق بیافتد

نه دنیای تنها

که حکایت ما نیز به برق خواهد سوخت.

فورانی که تندی به کارش نیست

حالا کلبه‌های به چشم آمده‌ی پهلوی یک تپه

مزین به گل‌ها و پرچم‌ها را حیات می‌آورد.

جهان هست...حیرتی 

که قلب تسلیم ارواح سرگردان می‌ایستد از آن

و جارچی‌های عصر: باور نخواهید کرد

گرسنه‌گان جشن می‌گیرند.

-          اوژینو مونتاله

Resistance Is Utile

مقاومت باهوده است

سایمون کریچلی

ترجمه‌ی فرهاد علوی

-          قسمت دوم

دریافت فایل PDF

Resistance is Surrender

مقاومت ستوهیده‌ است

اسلاووی ژیژک

ترجمه‌ی فرهاد علوی

-          قسمت اول

دریافت فایل PDF

A Plea for a Return to Différance

استدعایی برای بازگشت به سوی دیفرانس

(هم‌راه با Pro domo Sua یی ناچیز)

اسلاووی ژیژک

ترجمه‌ی فرهاد علوی

دریافت فایل PDF

Capri, C'est fini.

...

گاهی کنار ساحل دریاست. شب­هنگام که ساحل خالی ‌شود. بعد از آن‌که ساحل‌نشینان عزیمت ‌‌کنند. آن­سوی تمام پهنه­ی شن­زار، یک­دفعه فریاد می­کشد که کَپری تمام شد. که آن شهرِ عشقِ نخستینِ ما بود اما حالا تمام شد.
 تمام.

    که یک­باره وحشت­ناک است. وحشت­ناک. هر بار کافی است تا شما را وادارد اشک بریزید، وادارد که بگذارید و بروید، کافی است که شما را بمیراند، که کَپری همیشه‌ی تمام­ هم­راه با زمین دورِ فراموشیِ عشق می‌چرخید.

...

Capri, C'est fini.mp3

The New Year From Heaven Blowing into The Hell

... فرشته‌ای را نشان می‌دهدکه انگار در آستانه‌ی گریختن از چیزی که دائمن ‌اندیشه‌اش می‌کند باشد. چشمان‌اش خیره، دهان‌اش باز و بال‌هایش گشوده‌اند. همین‌گونه است که فرشته‌ی تاریخ را تصویر می‌کنیم. صورت‌اش برگشته به روی گذشته است. جایی که ما زنجره‌ای از روی‌دادها را می‌فهمیم، او آن یگانه مصیبتی را می‌بیند که مدام خرابی بر خرابی تل‌انبار می‌کند و آن‌ها را به پیش پایش پرتاب می‌کند. فرشته مایل به ماندن، مرگ را بیدار کردن و ساختن همه‌ی چیزهایی است که درهم کوفته‌اند. اما به داخل طوفانی از بهشت در وزیدن است؛ با ‌چنان خشونتی در بال‌های او گیر افتاده است که فرشته دیگر قادر به بازبستن‌شان نیست. طوفان مقاومت‌ناپذیر او را به سمت آینده‌ای که بر آن پشت کرده پیش می‌راند، در حالی که تلِ آوارهای جلوی رویش به آسمان سرمی‌کشند. این طوفان همان‌چیزی است که به آن پیش‌رفت می‌گوییم.

^{بنیامین- نهمین تز از «تزهایی در باب فلسفه‌ی تاریخ»}

^{نقاشی "فرشته نو" از پل کِله}

Agatha et les Lectures Illimitées

آگاتا و خوانش‌های نامحدود

این سالنی است در خانه‌ای متروک. کاناپه‌‌ای این‌جا هست. مبل‌های راحتی. یک پنجره‌ که نور زمستان را راه می‌دهد. صدای دریا به گوش می‌رسد. نور زمستان مه‌‌آلود و تیره است.

چیزی جز این نیست، جز این نور زمستان. 

یک مرد و یک زن در این‌جا هست. خاموش‌اند.‌ می‌شود خیال ‌کرد پیش از این‌که ببینیم‌شان خیلی حرف زده‌اند. برای فهم حضورما پیش روی‌شان زیادی غریب‌اند. ایستاده‌اند، تکیه داده به دیوار، به مبل، شبیه به از پا افتاده‌ها. به هم نگاه نمی‌کنند. در سالن دو کیف مسافرتی و دو کت هست، ولی در جاهایی مختلف. پس جداگانه رسیده‌اند به این‌جا.

 سی‌ساله‌اند. می‌شود گفت این‌طور نشان می‌دهند.

دوراس

---------

پانوشت:

-  تورنت فیلم

-  والس برامز 

Be Kind

مهربون باش

همیشه‌ی خدا می‌گن

نقطه نظرات باقیه رو باس فهمید

فرقی هم نداره چه جور

از مد افتاده

احمقانه

انزجار آور.

از آدم می‌خوان

همه‌ی گندها

و خراب کارای هاشون رو

با

مهربونی

در نظر بگیریم

مخصوصن

اگر مسن هم باشند.

ولی پیری

تمام کاریه که می‌کنیم

اونا بدجوری

پیر شدند

چون بی حواس زنده‌گی کردند

 کوتاه اومدند از فهمیدن.

تقصیر اونا نیست؟

تقصیر کیه؟

من؟

ازَم می‌خوان

از ترس

ترسوندنشون

 نظراتم رو

ازشون مخفی کنم .

پیری گناه نیست

ولی

شرم

از زنده‌گیِ آروم

 هرز رفته

میون همه‌ی این

زنده‌گی های

آروم

 هرز رفته

چرا هست.

چارلز بوکفسکی